Kentekening en wetgeving

De invoering van de kentekening en de daarbij behorende wetgeving maakt dat meer informatie over onder andere de aantallen (land)bouwvoertuigen beschikbaar is. Hieronder wordt verder ingegaan op de resultaten van de 3-meting over het onderdeel kentekening en wetgeving.

Onderzoeksvragen

Onderzoeksvragen met betrekking tot kentekening en wetgeving:

  1. Zijn de randvoorwaarden zoals het digitaal loket en de voorlichting aan de gebruiker volgens plan gerealiseerd en hoe worden deze door de gebruiker gewaardeerd?

  2. Wat is het aantal aangevraagde kentekens? Hoe verhoudt dit aantal zich tot de grootte van het voertuigpark in de verschillende categorieën?

  3. Wat zijn APK-resultaten per type LBT per eventuele regionale verschillen?

  4. Wat is er bekend over individueel goedgekeurde voertuigen en terugroepacties?

Randvoorwaarden

In het derde jaar na invoering van de APK-, kenteken- en registratieplicht was het niet meer mogelijk om (land)bouwvoertuigen online te registeren via de website van de RDW. Vanaf 1 januari 2022 moeten voor zowel MMBS als (land)bouwvoertuigen keuringsafspraken gemaakt worden bij een keuringsstation van de RDW om het voertuig te registreren. Maar de categorie MMBS kan niet meer geregistreerd worden. Deze voertuigen moeten eerst gekeurd worden en dan als ander voertuig geregistreerd worden, bijvoorbeeld als een Mobiele Machine (MM). Deze keuring is op basis van de eisen waaronder het voertuig geregisteerd wordt. In 2023 heeft RDW de informatie over het registreren van (land)bouwvoertuigen via de beschikbare kanalen beschikbaar gesteld voor voertuigeigenaren (o.a. via de website).

Via een enquête is aan bestuurders van (land)bouwvoertuigen gevraagd hoe ze verschillende aspecten rondom de registratie bij de RDW beoordelen. Uit de enquête blijk dat een groot deel van de respondenten relatief positief of neutraal is over de werkwijze van het digitaal loket en de helpdesk voor registratie bij het RDW en over de voorlichting over de registratieplicht en APK-plicht. De respondenten zijn minder positief over de voorlichting over de APK-plicht en de helpdesk, dan het digitaal loket en voorlichting over registratieplicht. De resultaten zijn vergelijkbaar met de metingen uit 2021 en 2022. Meer informatie.

Aantallen (land)bouwvoertuigen

Registratie door sector

Aan de sector is gevraagd in hoeverre zij (land)bouwvoertuigen hebben die een kenteken moeten voeren. Bij 99% is dit het geval en 1% heeft geen voertuigen die gekentekend moeten worden.

In totaal heeft 79% van de respondenten aangegeven een kenteken te hebben aangevraagd en 17% voor een deel van de (land)bouwvoertuigen. Bij de 1-meting was dit respectievelijk 92% en 7% en bij de 2 meting was dit 84% en 11%.  1% heeft nog geen kenteken aangevraagd, die wel voertuigen hebben die gekentekend moeten worden. 2% heeft de vraag niet gehad, omdat ze geen voertuigen hebben die gekentekend hoeven te worden. Het verschil met de 1-meting en latere metingen komt doordat er in de 2-meting en 3 meting een bredere groep op de vragenlijst heeft gereageerd (o.a. meer mechanisatiebedrijven en oldtimerverenigingen/hobbymatig), zie verantwoording enquêtes.

Redenen om niet (voor alle) voertuigen een kenteken te hebben aangevraagd zijn uiteenlopend. Het gaat veelal om voertuigen die (bijna) niet op de openbare weg komen. Verder genoemd zijn dat de voertuigen/ aanhangwagens niet harder rijden dan 25 km/uur, het gaat om oude/ geïmporteerde voertuigen, het is te laat aangevraagd/ vergeten/ aanvraagprocedure loopt nog, voertuigen zijn geschorst/ onderdeel van voorraad, procedure onduidelijk.

Aantal geregistreerde (land)bouwvoertuigen

In totaal zijn er tot en met 2023 bijna 750.000 registraties voor (land)bouwmaterieel geregistreerd waarbij het aandeel LBT's het grootst is gevolgd door de aanhangwagens en getrokken uitrustingsstukken. De categorie MMBS-en wordt uitgefaseerd waarvan er ruim 120.000 zijn geregistreerd. Daarnaast valt op dat in 2023 de relatieve groei van de Mobiele Machines fors is aangezien dit een nieuwe categorie betreft. Er zijn meer voertuigen geregistreerd dan de inschatting van RDW in 2014. Zie onderstaande tabel voor het aantal geregistreerde voertuigen, aanhangwagens en getrokken uitrustingsstukken t/m december 2023 en het aantal dat in 2023 is geregistreerd. Opvallend is dat in de relatief rustige maanden van 2023 voor de sector de minste registraties hebben plaatsgevonden en er in alle categorieën een lichte piek in het voorjaar is waar te nemen. Meer informatie.

Voertuigsoort

Totaal aantal geregistreerde landbouwvoertuigen, aanhangwagens en mobiele machines t/m 31 december 2023

Aantallen geregistreerde voertuigen 1 januari 2022 t/m 31 december 2022

Aandeel geregistreerde voertuigen in 2022 van het totaal

Aantallen geregistreerde voertuigen 1 januari 2023 t/m 31 december 2023

Aandeel geregistreerde voertuigen in 2023 van het totaal

Land- of bosb aanhw of getr uitr stuk

262.242

61.079

24%

4.503

2%

Land- of bosbouwtrekker

347.473

29.683

9%

8.265

2%

Mobiele machine

15.299

5.079

69%

7.972

52%

Motorrijtuig met beperkte snelheid

121.782

18.220

15%

6

0%

Totaal

746.796

114.061

16%

20.746

22%

(APK-)keuringen

De APK-plicht geldt voor landbouw- of bosbouwtrekkers op wielen met een maximum constructiesnelheid van meer dan 40 km/uur. Daarnaast gelden nog een aantal uitzonderingen waardoor niet alle voertuigen gekeurd hoeven te worden.

In totaal zijn er 11.588 (land)bouwvoertuigen gekeurd om toegelaten te worden op de Nederlandse wegen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen nieuwe/ ongebruikte voertuigen (980, met name MM) en via de versnelde inschrijving (10.608).

Het aantal APK-3 gekeurde voertuigen ligt veel lager dan het aantal toegelaten voertuigen. Het aantal APK-3 gekeurde (land)bouwvoertuigen lag in 2021 op 34, in 2022 op 192 en in 2023 op 150 voertuigen (bron: RDW). Uiteindelijk zijn er in 2023 126, in 2022 166 en in 2021 34 voertuigen goedgekeurd. 

Uit de registratie van terugroepacties blijkt dat in 2023 enkel reguliere voertuigen welke als MMBS, Mobiele Machines of LBT stonden geregistreerd. Het gaat hier vooral om terugroepacties voor quads en personenauto's. Er zijn geen specifieke (land)bouwvoertuigen geregistreerd met een openstaande terugroepactie.

Aan de sector is in een enquête gevraagd in hoeverre hun voertuigen APK-plichtig zijn. 32% van de (land)bouwvoertuig bestuurders geeft aan dat hun voertuigen in aanmerking komen voor de APK-plicht. Bij de 1-meting was dit 27% en bij de 2-meting was dit 23%  Meer informatie.

Opvallende zaken

Opvallend is dat in 2023 de relatieve groei van de Mobiele Machines fors is aangezien dit een nieuwe categorie betreft. 

Net als in de 1-meting is het opvallend dat incidenteel gebruik van de openbare weg en lage snelheid zijn benoemd als redenen om niet (voor alle) (land)bouwvoertuigen een kenteken te vragen. Onder de openbare weg valt meer dan alleen wegen, bijvoorbeeld ook bedrijfsterreinen. Ook voertuigen met een lage constructiesnelheid (uitzonderingen daargelaten) dienen al geregistreerd te zijn.

In 2021 zijn 33 (land)bouwvoertuigen APK-3 gekeurd en in 2023 150. Niet alle  landbouw- of bosbouwtrekkers op wielen die sneller kunnen dan 40 km/uur hoeven te worden gekeurd. Dit heeft te maken met de uitzonderingen van de APK-plicht, waaronder land- en bosbouwtrekkers die worden gebruikt voor landbouw, tuinbouw, bosbouw, veeteelt of visserij, hoofdzakelijk op het terrein waar dit plaatsvindt. Terrein is inclusief landwegen, bospaden en akkers.