Analyse APK-resultaten per type LBT, eventuele regionale verschillen

Om een analyse te maken in de APK-resultaten per type LBT is er onderzoek gedaan naar de gegevens die de RDW aan ons beschikbaar heeft gesteld. 

De registratie en kentekening is noodzakelijk vanwege de Europese plicht om (land)bouwvoertuigen die constructief harder kunnen dan 40 km/uur verplicht periodiek te keuren. Het gaat om de voertuigen uit de voertuigcategorie T. Mobiele Machines en aanhangwagens voor land-of bosbouw zijn niet APK-3 plichtig. Binnen deze Europese plicht is het mogelijk om bepaalde categorieën uit te zonderen van de plicht, waarvan de Nederlandse wetgeving maximaal gebruik is gemaakt. Voor de APK-plicht is een uitzondering voor landbouw- en bosbouwtrekkers:

  • op wielen met een maximumconstructiesnelheid van 40 km/uur;

  • op rupsbanden;

  • die worden gebruikt voor landbouw-, tuinbouw-, bosbouw-, veeteelt- of visserijdoeleinden hoofdzakelijk op het terrein waar zulke activiteit plaatsvindt, met inbegrip van landwegen, bospaden of akkers.

De APK-plicht voor (land)bouwvoertuigen is bekend onder de naam APK-3. Een nieuwe land- of bosbouwtrekker moet na 4 jaar voor het eerst voor de APK. Daarna moet het voertuig elk jaar opnieuw gekeurd worden. Vanaf 50 jaar hoeft de APK niet meer.

De door Nederland gekozen uitzondering leidt ertoe dat het grootste deel van voertuigen met een maximumconstructiesnelheid hoger dan 40 km/h niet APK gekeurd wordt. Ook is er geen digitale handhaving mogelijk, noch d.m.v. camera’s. Alleen bij staande houden kan een politie vragen of men op dat moment bezig is met activiteiten die niet onder de uitzondering valt. 

De RDW geeft het volgende overzicht af van APK-3 gekeurde voertuigen.

Tabel 3-19: Aantal gekeurde en afgemelde voertuigen (RDW, 2024)

Er is geen inzicht verkregen in de regionale spreiding van de APK-3 keuringen. Gelet op de relatief lage aantallen geeft een dergelijke verdeling ook weinig meerwaarde in de analyse. Deze informatie is namelijk vooral van belang om te bepalen of er voldoende capaciteit is om de voertuigen te kunnen keuren. 

Uit bovenstaand overzicht blijkt dat ongeveer 5% van de (land)bouwvoertuigen de eerste keer niet door de APK keuring komt. Van de 18 afgekeurde voertuigen zijn uiteindelijk 16 stuks bij een tweede keuring alsnog goedgekeurd, één voertuig is geschorst en van het andere voertuig is geen status bekend. Het percentage afgekeurde voertuigen is relatief hoog. 

Grafiek 3-10: Percentage afgekeurde voertuigen van diverse voertuigcategorieën (Bron: RDW 2024)

Uit de voertuigregistratie van de RDW blijkt dat er 31.767 (land)bouwvoertuigen geregistreerd zijn met een constructiesnelheid van meer dan 40 km/uur. Gelet op het feit dat alleen de voertuigcategorie T APK-3 plichtig is gaat het in totaal om 16.429 voertuigen. Aangezien er in de periode 2021 - 2023 slechts 376 voertuigen gekeurd zijn gaat het om nog geen 2,5% van de voertuigen met een constructiesnelheid van 40 km/uur of meer dat daadwerkelijk is gekeurd.

Trekken we de lijn door van het percentage afgekeurde voertuigen (5%) naar het totaal aantal voertuigen dan rijden er ca 800 voertuigen rond die bij een APK-3 keuring zouden worden afgekeurd. 

Tabel 3-20: Overzicht geregistreerde constructiesnelheid per voertuigcategorie (zonder rekening te houden met de status van het voertuig) (Bron: RDW, 2024)

Aantal APK-keurstations en -meesters

Om een APK-3 keuring te mogen uitvoeren dient men door de RDW gecertificeerd te zijn. Een certificatie is 2 jaar geldig waarna een bevoegdheidsverlenging moet worden gehaald. Het aantal keurmeesters is van 194 op 31 december 2021, naar 267 keurmesters op 31 december 2022 naar 291 keurmeesters op 31 december 2023 toegenomen. In 2023 hebben 57 keurmeesters deelgenomen aan een bevoegdheidsverlenging. Daarvan zijn er uiteindelijk 46 geslaagd. 

Op dit moment zijn er 64 keuringslocaties met een actieve APK-3 erkenning.

Tabel 3-21: Overzicht keurmeesters en examens tot 1-1-2024

Uit gesprekken met diverse vertegenwoordigers uit de sector zijn aanvullend de volgende kanttekeningen gemaakt bij de manier waarop de APK-3 plicht nu is vormgegeven:

  • Handhaafbaarheid: Het doel van gebruik van de voertuigen kan alleen bepaald worden aan de hand van de SBI-code van de eigenaar van het voertuig. Diverse gebruikers beschikken echter over meerdere SBI-codes waardoor de handhaafbaarheid van de APK-3 plicht niet mogelijk is.

  • Opleiding en certificering: Diverse keuringsstations zijn enthousiast begonnen met het opleiden van keurmeesters en het aanschaffen van apparatuur om de APK-3 te kunnen uitvoeren. De lage aantallen voertuigen wegen echter niet op tegen de gemaakte kosten en de te maken kosten voor hercertificering en kalibratie van de meetapparatuur. Diverse APK keuringslocaties heroverwegen een bevoegdheidsverlenging.

  • Langere reisafstanden: Indien de aantallen op dit niveau blijven zullen diverse keuringslocaties geen APK-3 bevoegdheid hebben waardoor de gemiddelde reisafstand naar een keuringsstation kan gaan toenemen.